"de,da" Bağlacının Yazımı

"de,da" Bağlacının Yazımı:

1. Genel olarak "dahi, bile" bağlaçlarıyla aynı anlamdadır. Bağlaç olup olmadığını anlamak için cümleden çıkarmayı deneriz. Cümleden çıkarıldığında, cümle yapısı bozulmazsa bağlaç olduğunu anlarız ve ayrı bir sözcük olarak yazarız. Örnek :

  • Buraya kadar gelip de ona uğramamak olmaz.
  • Sen de çok oldun artık!

2. Bu bağlaç kendinden önce gelen sözcüğün ünlülerine kalınlık-incelik yönünden uyar. Örnek:

  • Gençliğimizle birlikte umutlarımız da uçup gitti.
  • Onu gördüyse de görmezlikten geldi.

3. Kendinden önce gelen sözcük, sert ünsüzle bitse bile, bu bağlaç sertleşerek "te,ta" biçiminde yazılamaz. Yazılırsa yazım yanlışı ortaya çıkar. Örnek :

  • Bu iş küçük te sen gözünde büyütüyorsun. (Yanlış)
  • Bu iş küçük de sen gözünde büyütüyorsun. (Doğru)

Bağlaç olan "de, da" ile, ad durum eki olan "-de, -da" karıştırılmamalıdır. "-de, -da" eğer ad ad durum ekiyse kendinden önce gelen sözcüğe bitişik yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı da yapısı da bozulur. Örnek :

  • Bir süre sessizce yolda yürüdük.
  • Çiçeklerin kökünde bir hastalık var.

İki "de, da" üst üste gelirse birincisinin ad durum eki, ikincisinin bağlaç olduğu dikkate alınmalıdır.

Örnek :     Telefon ettim evde de yokmuş.